Statistieken zijn geen leugens

Hoewel het citaat toegeschreven wordt aan de Engelse politicus Disraeli, uit de negentiende eeuw, is het niet zeker. Maar Benjamin Disraeli zou gezegd hebben dat je drie soorten leugens hebt: leugens, grove leugens en statistieken. Voor de meeste mensen geldt deze uitspraak als een zekere vorm van waarheid, waarbij het woord ‘zekere’ op twee manieren uitgelegd wordt. Namelijk ‘zekere’ in de vorm van het absolute weten dat statistieken leugens zijn. Maar zekere duidt in deze zin ook op het feit dat er meerdere waarheden zijn en de uitspraak van Disraeli geeft een van die waarheden over statistieken aan. Maar zijn statistieken echt leugens.

Verder lezen …

Gemiddelden en standaard deviaties

Er zijn nogal wat vreemde statistische zaken waar mensen onbewust mee werken. Zo weten we allemaal wat een gemiddelde is en wat de afwijking van dat gemiddelde is, ook als is het niet bewust. Maar zou iemand ons vragen om het gemiddelde te berekenen, dan zouden we het niet kunnen. Gevoelsmatig gaat het echter perfect. Zo kunnen we op basis van onze ervaringen met een ander aangeven of die persoon gemiddeld een zeurpiet is of een extravert. Van nature is dat ook wel logisch dat we met gemiddelden werken. Het is een handige strategie om te overleven. Op basis van gemiddelden en spreiding kun je namelijk een aardige inschatting maken van een situatie.

Verder lezen …

Statistiek is voor iedereen

Nu zullen veel mensen de haren te bergen reizen, dat je durft te schrijven dat statistiek voor iedereen is. Het vreemde is echter dat ons brein in veel gevallen op basis van statistische technieken beslissingen neemt. Zo is onze opportunistische aard als mens alleen mogelijk in een systeem dat statistiek gebruikt om beslissingen te nemen. Opportunisme is namelijk gebaseerd op de verwachting dat iets winst zal opleveren. Als dat niet zo was, dan zouden we ons baseren op de keiharde cijfers van de verhouding tussen succes en mislukking en bij een groter aantal mislukkingen ervoor kiezen om iets anders te gaan doen.

Verder lezen …

Maten van samenhang

In de statistiek zijn er eigenlijk twee belangrijke maten om de samenhang tussen twee variabelen te bepalen. De ene maat is de covariantie, de andere de correlatie. Hoewel de meeste mensen de correlatie een eenvoudig te begrijpen samenhang vinden, is dat voor de covariantie een stuk minder. De correlatie is ook een stuk eenvoudiger om te begrijpen, omdat ons brein een vergelijkbaar mechanisme gebruikt.

Verder lezen …

Correlatie en covariantie

Onbewust snappen we allemaal hoe deze onderdelen van de statistiek in elkaar zitten. We maken er onbewust zelfs iedere dag gebruik van. Alsof correlaties en covarianties een onderdeel uitmaken van ons brein. Zo snapt iedereen bijvoorbeeld dat er een direct verband bestaat tussen de regen die valt en het aantal paraplu’s dat we op straat zien. Daarvoor hoeven we niet eerst te gaan meten. We snappen ook dat er een verband bestaat tussen de mate waarin de prijs van een product varieert en hoeveel we er van kopen. Zo kopen we vaak meer benzine vlak voor het moment dat de prijs stijgt, terwijl we minder brandstof kopen vlak voordat de prijs daalt. Wat dat betreft lijken covariantie en correlatie enigzins op elkaar.

Verder lezen …

Nummer duizend

Waar kun je het beter over hebben dan over wat statistiek bij je duizendste artikel. Ik had het eerst nog gedacht uit te stellen tot ik ook honderdduizend bezoekers zou hebben, maar dan moest ik nog een maand wachten. Terwijl ik wilde proberen om mijn duizendste artikel zo rond het einde van de dertiende maand dat ik actief ben op Infoyo geschreven te hebben.

Verder lezen …

Leugens en statistiek

Een Engelse premier uit de negentiende eeuw zei eens: Je hebt leugens, grove leugens en statistiek. En ondanks het feit dat je soms met statistiek kunt rechtvaardigen wat je wilt, zitten er ook leuke kanten aan statistiek. Infoyo maakt er op een simpele manier gebruik van. Sommige mensen zullen de statistieken van Adsense heel leuk vinden.

Verder lezen ...

Hoe werkt een lening

Laat ik beginnen met te stellen, dat een lening voor een bank gebaseerd is op de statistiek van de grote getallen en de wiskunde van de procenten. Verder is het mogelijk om leningen te verstrekken, omdat het op vertrouwen van twee kanten gebaseerd is, of het nu gaat om consumptieve kredieten of hypothecaire leningen.

Verder lezen ...

Statistiek versus statistiek

Iedereen is wel bekend met de beschrijvende soort van de statistiek. Op Infoyo wordt er bijvoorbeeld ook gebruik van gemaakt. De auteurspagina is bijvoorbeeld een mooi voorbeeld. De 25 auteurs met de meeste artikelen hebben bijvoorbeeld gemiddeld 136 artikelen geschreven. Tegenover die beschrijvende statistiek bestaat er dan ook nog de verklarende statistiek.

Verder lezen ...

Hoe statistiek uw leven beïnvloedt

De meeste mensen hebben niets met statistiek. Erger nog, ze vinden het verschrikkelijk om zich er mee bezig te moeten houden. Wat moet je nu met het gemiddelde uitgave patroon van de Nederlander? Maar statistiek komt u ieder dag tegen.

Verder lezen ...

De invloed van Carl Friedrich Gauss

Binnen de wiskunde en de statistiek is de naam van Gauss een bekende. Gewone mensen krijgen eigenlijk niet zoveel te maken met de naam, hoewel ze natuurlijk wel op allerlei manieren te maken krijgen met zijn werk.

Verder lezen ...

Die aparte statistiek

In de 19e eeuw zei de Britse prime minster Disreali het volgende over statistiek: "Er zijn drie soorten leugens: leugen, grote leugen en statistiek." En daar heeft hij helemaal gelijk in. Want met statistiek kun je alles beweren en waar maken, wat je maar wilt. Daarom zou het goed zijn, als we in Nederland beter statistiek onderwijs zouden geven. Want statistiek begrijpen maakt het leven een stukje makkelijker.

Verder lezen ...

Journalisten en statistiek

De meeste wetenschappelijke onderzoeken rapporteren in de vorm van statistieken en statistische waarschijnlijkheden. Voor journalisten maakt dat het leven wat moeilijk, want de meeste van hun lezers zijn geen statistici. Als journalist moet je dus wel een vertaalslag maken van wat een wetenschappelijk rapport meldt naar wat je je lezers verteld. Maar hoe ga je daarmee om als lezer?

Verder lezen ...