Verbanden leggen

Als je over onderwerpen als ethiek en morele ontwikkeling aan het schrijven bent of over een filosoof als Socrates, dan kan het je wel eens gebeuren dat je verbanden gaat zien. Zo is Socrates bijvoorbeeld duidelijk een deontoloog, het is namelijk de plicht van een mens om zijn leven te leiden volgens algemeen geldende regels. Maar morele ontwikkeling verloopt bijvoorbeeld van een teleologische begin in hedonisme via utilistische ideeën naar deontologische principes.

Verder lezen …

Morele ontwikkeling

Veel mensen geloven niet echt dat het mogelijk is dat iemand zich op moreel vlak kan ontwikkelen. Niet voor niets het spreekwoord: “Eens een dief altijd een dief.” Of wat zou je zeggen van: “Een vos verliest wel zijn haren, maar niet zijn streken.” Nu niet bepaald hoopvolle uitspraken over het vermogen van mensen om zich ethisch te ontwikkelen. Maar uit onderzoek van Kolhberg blijkt dat het wel mogelijk is om zelfs criminelen zich moreel te laten ontwikkelen.

Verder lezen …

Iedereen dezelfde ethiek

Dit is een vreemde gedachtengang die je bij veel mensen tegenkomt. Ze is het sterkst herkenbaar bij aanhangers van religies. Maar ook herkenbaar bij politici en hun aanhang. Iedereen binnen hun groep moet dezelfde ethiek hanteren ten aanzien van het leven. Zelfs al zijn we ons bewust van het feit dat we wel gelijkwaardig zijn maar niet gelijk.

Verder lezen …

Gaat het om de bonussen

Een artikel op Nu.nl maakt duidelijk dat een aantal senior bankiers naar de concurrent vertrekt, omdat ze daar meer kunnen verdienen. Wat ik me dan afvraag is of het werkelijk alleen om de bonus gaat, die lager is dan de concurrent. Want als dat zo is, dan zijn die vertrekkende bankiers ethisch niet verder ontwikkeld dan een jaloerse vier jarige. En wil je zulke mensen wel aan je geld laten zitten?

Verder lezen …

Ethiek versus geld

Af en toe vraag je je af of ethiek en geld ooit samen zullen gaan. Hoewel je je kunt afvragen of ethiek niet iets is voor mensen die zich geen zorgen hoeven te maken over geld. Maar in de meeste gevallen lijkt het in deze wereld toch vooral te gaan om ethiek versus geld of andersom. Geld en ethiek lijken niet samen te kunnen gaan.

Verder lezen ...

De levensweg

Er wordt wel eens gesproken over de makkelijke weg of de brede weg, als de levensweg die bijna iedereen neemt. Een metafoor voor het feit dat de meeste mensen er voor kiezen om te leven zoals andere mensen. Een metafoor voor het feit, dat er maar weinig mensen zijn die proberen volgens ethische regels te leven.

Verder lezen ...

Ethische vragen

Als het gaat om menselijke ontwikkeling, dan vinden sommige mensen dat de morele ontwikkeling het belangrijkste is wat er is aan een mens. Die ontwikkeling is echter maar zeer betrekkelijk en hanteert eigenlijk het principe, dat het leven alleen goed is, als het voldoet aan bepaalde eisen. Bijvoorbeeld de eis, dat mensen elkaar goed behandelen.

Verder lezen ...

Deugd en moorden

Als er iets is wat niet mag volgens alle deugd ethieken, dan is dat wel het leven van andere mensen beëindigen. Moorden is het ultieme wangedrag in alle bekende deugd ethieken. Maar schijnbaar gelden deugd ethieken alleen voor individuen.

Verder lezen ...

De ethiek van media

Media staan zichzelf er graag op voor, dat zij niet meer doen dan het rapporteren over de werkelijkheid. Dat zij daarbij vanuit bepaalde aannames werken laten ze in hun borstklopperij vaak stilzwijgend buiten beschouwing. Zo is één van de aannames van media, dat hun keuzes voor te rapporteren gebeurtenissen objectief en onafhankelijk gebeurd. Maar dat is niet de enige aanname.

Verder lezen ...

Religie en deugd

Hoewel voor veel filosofen het denken over deugdelijk leven begint met Aristoteles en zijn voorgangers, omdat Aristoteles de eerste was die zijn gedachten over deugdelijk leven op papier zette. Gaat denken over deugdelijk leven al veel verder terug. De wetgeving van Hammurabi is een voorbeeld van het creëren van deugdelijk gedrag, door het vastleggen van regels in de 17e eeuw voor het jaar nul.

Verder lezen ...

Ethiek en leven

De mensheid is een vreemd wezen. Hij stelt allerlei regels op, die volgens hem een teken zijn van goed leven, maar als puntje bij paaltje komt, doen de meeste mensen niets met die regels.

Verder lezen ...

Isaac Asimov

Eén van mijn favoriete auteurs van altijd is Isaac Asimov. Een Amerikaanse science fiction schrijver van Russische komaf, die eigenlijk biochemicus was. Hij werd beroemd door zijn verhalen met robots in de hoofdrol, waarbij hij de wetten van de robotica als uitgangspunt nam. Maar de reden dat ik de verhalen leuk vind, is niet vanwege de sciencefiction achtergrond.

Verder lezen ...

Moreel gedrag

Wat is nu eigenlijk moreel gedrag? Is dat gedrag waarbij je je gedraagt, zoals dat van je verwacht wordt? Of is dat gedrag waarbij je vanuit je kern bewogen wordt? Of is dat gedrag, dat toetsbaar is voor anderen?

Verder lezen ...

Morele ontwikkeling

Voor ons gevoel doen we het op het gebied van samenleven vaak goed. Natuurlijk zijn er dagen, dat we denken dat het beter kan, maar in het algemeen vinden we onszelf geen slechte samenlevers. En als we toch eens een slechte dag hebben, dan was het toch vooral de schuld van de ander. Maar als het om samenleven gaat in een maatschappij, dan betekent dat ook, dat je je gedraagt als niemand op je let.

Verder lezen ...